تحلیل تجربی عوامل مؤثر بر کسری بودجه در ایران با استفاده از روش دیمتل فازی

نوع مقاله : علمی-ترویجی

نویسندگان

1 دانشیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان

2 کارشناس ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه سمنان

چکیده

کسری بودجه دولت در ایران طی سال­های اخیر افزایش یافته و به یک مسئله مزمن تبدیل شده است. با توجه به آن­که تداوم کسری بودجه دارای آثار نامطلوبی مثل بی­ثباتی­های اقتصادی و سیاسی است، شناسایی دلایل آن از اهمیت اساسی برخوردار است. این مقاله دلایل کسری بودجه در ایران را با استفاده از داده­های مستخرج از مطالعه میدانی در سال 1398 و به کارگیری روش روش دیمتل فازی، مورد تحلیل و بررسی قرار می­دهد. نتایج حاصل از تحقیق نشان می­دهند اولاً کسری بودجه یک پدیده چند بعدی است به­طوری که انواع عوامل اقتصادی و نهادی در شکل گیری و رشد آن نقش دارند. ثانیاً عملکرد دولت در اجرای سیاست مالی، کارکرد سیاست ارزی و پولی و همچنین برخی عوامل نهادی مثل ناکارامدی در فرآیند نظام بودجه­ریزی و مراحل تخصیص بودجه، حوادث پیش­بینی نشده و فساد اقتصادی به عنوان مهمترین علل کسری بودجه، شناسایی می­شوند. ثالثاً در میان عوامل مختلف، فساد اقتصادی رتبه سوم را در شکل­گیری کسری بودجه دارد. این عامل متأثر از ضعف در اجراء و حاکمیت قانون، کیفیت دولت و سیستم­های نظارتی است که رفتار رانت جویی در مراحل بودجه را به­وجود می­آورد و در نهایت با تحمیل هزینه­های غیرمفید، احتمال کسری بودجه را تشدید می­کند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Empirical Analysis of Effective Factors on Budget Deficit in Iran Using Fuzzy Dematel Method

نویسندگان [English]

  • m m 1
  • mansooreh mehrparvar 2
1 Assistant Professor of Economics, Department of Economics, Faculty of Economic, Management and administrative sciences, Semnan University
2 Master of Economics, Semnan University
چکیده [English]

The government budget deficit in Iran has increased over the years and has been become to a chronic problem. Now that persistent budget deficit has adverse effects such as economic and political instability, it is necessary to identify the reasons budget deficit. This paper examines the effective factors on the budget deficit in Iran using data extracted from the field study in 1398 and using the fuzzy dematel method. The results of research shows that firstly, the budget deficit is a multidimensional issue that various economic and institutional factors affect its formation and growth. Secondly, the fiscal, monetary and exchange rate policies performance, as well as some institutional factors such as inefficiency in the budgeting process and budget allocation stages and economic corruption are identified as the most important causes of budget deficit. Thirdly, among the different factors, economic corruption has the third rank in creating budget deficit. This factor is affected by the weakness in enforcement and rule of law, low quality of government and monitoring systems witch as a result grows rent seeking behavior in the budgeting and ultimately imposes useless spending and strengthen the likelihoode of budget deficit.                                                    
                                                                  . 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Buget Deficit؛ Institutional Factors؛ Fuzyy Delphi؛ Fuzzy Dematel؛ Iranan Economy. JEL Classification: F62
  • P16
  • C83