https://economics.ihcs.ac.ir/ بررسی مسائل اقتصاد ایران fa daily 1 Sat, 22 May 2021 00:00:00 +0430 Sat, 22 May 2021 00:00:00 +0430 https://economics.ihcs.ac.ir/article_6591.html تحلیل‌های کلان-ملی به واسطه حذف تعاملات بخشی-منطقه‌ای دچار کاستی ناشی از تورش تجمیع هستند که سبب کاهش کیفیت سیاست‌گذاری خواهد شد. بخش ساختمان نقش مهمی در اقتصاد و اشتغال کلان‌شهرهای ایران ایفا می‌کند، اما تکانه‌های ارزی، فعالیت‌های بخش ساختمان و اشتغال در این بخش را تحت تأثیر قرار می‌دهند. بر این پایه تکانه‌های ارزی را می‌توان از موانع تحقق اهداف سیاست‌گذاری در حوزه اشتغال تلقی نمود. در این پژوهش، تأثیر تکانه نرخ ارز بر اشتغال بخش ساختمانی در کلان‌شهر مشهد مورد بررسی قرار گرفته‌است. به‌علت تعدد متغیرهای موجود در بخش ساختمان و به‌منظور استفاده از اطلاعات این متغیرها، الگوی FAVAR جایگزین الگوی VAR، شده‌است. نتایج تحقیق برمبنای تحلیل اطلاعات فصلی سال‌های ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۷ برای متغیرهای بخش ساختمان و اقتصاد کلان، نشان می‌دهد که بروز تکانه ارزی منجر به ایجاد تورم، بروز رکود، افزایش آنی بیکاری در شهر مشهد و افزایش سهم اشتغال در بخش مسکن پس از چند دوره شده‌است. https://economics.ihcs.ac.ir/article_6690.html بررسی نحوه اثرگذاری توسعه اقتصادی بر دموکراسی، یکی از موضوعات مناقشه­آمیز در مباحث مربوط به توسعه است. این موضوع برای کشورهایی نظیر ایران که در مراحل اولیه توسعه اقتصادی خود قرار دارند، می‎تواند بیشتر حائز اهمیت باشد. پژوهش حاضر با به کارگیری روش تجزیه مؤلفه­های اصلی و تدوین یک شاخص کمّی برای توسعه اقتصادی، تلاش می­کند تا نظریه نوسازی را از زاویه جدیدی در کشورهای اوپک طی سال­های 2000 تا 2018 مورد بررسی قرار دهد. برای این منظور، از متغیرهای درآمد سرانه، نرخ شهرنشینی، دسترسی به آموزش، و صنعتی‎شدن استفاده شده است. نتایج حاصل از برآورد الگو با روش گشتاورهای تعمیم‎یافته نشان‎دهنده آن است که متغیرهای فوق‎الذکر به صورت منفرد اثر معنی­داری بر دموکراسی ندارند. اما درصورتی‎که توسعه اقتصادی با استفاده از یک شاخص ترکیبی وارد الگو شود، اثر مثبت و معنی­دار توسعه اقتصادی بر دموکراسی نمود پیدا می­کند. https://economics.ihcs.ac.ir/article_6691.html آلودگی یکی از معضلات قرن حاضر است و کشورها با معاهدات بین­المللی سعی در کاهش آلودگی دارند. بر اساس برآورد بانک جهان،  ارزیابی خسارات وارده به محیط­زیست ایران، در گزارش هزینه سالیانه تخریب محیط زیست، حدود 5 تا 10 درصد از تولیدناخالص­داخلی است. با بررسی گزارش بانک جهانی، ایران جزء کشورهای با انتشار گاز کربنیک بالا است، پس، پژوهش در زمینه انتشار آلودگی اهمیت می­یا­­بد. این پژوهش برای نخستین بار به پیش­بینی انتشار گاز کربنیک در ایران و بخش­های آلاینده، با روشARIFMA-FIGARCH  در دوره 2017-1971 میلادی پرداخته است. نتایج نشان می­دهد، انتشار گاز کربنیک در ایران، بخش­های صنعت و خدمات افزایش پیدا خواهد کرد. در سال 2035 میلادی پیش­بینی می­شود، انتشار گاز کربنیک در کشور به 745876 هزارتن برسد، در بخش صنعت به 18/25 درصد از مصرف سوخت و در بخش خدمات به 89/25 درصد از مصرف سوخت می­رسد. برنامه های توسعه، نتوانسته­اند میزان انتشار گاز کربنیک را کاهش دهند. https://economics.ihcs.ac.ir/article_6291.html هدف مقاله حاضر احصا و تحلیل کارکرد و اثربخشی موافقتنامه‌های دو یا چندجانبه گمرکی و بازرگانی است که می‌تواند در بازبینی قوانین و سیاستهای ناظر بر انعقاد موافقت‌نامه‌هایی از این دست با هدف گسترش روابط تجاری با سایر کشورها مورد توجه قرار گیرد. در این مقاله به بررسی موافقت‌نامه‌های گمرکی و بازرگانی با استفاده از روشهای تحقیق(هنجاری و توصیفی- تحلیلی) پرداخته شده که یافته‌های حاصله حاکی از آن است که علیرغم انعقاد بیش از 158 موافقتنامه دو یا چند جانبه گمرکی و ‌بازرگانی، عدم نظارت بر نحوه عملکرد و میزان اثربخشی موافقت‌نامه‌های فوق،‌ عدم توجه به ابعاد فنی و کارشناسی این موضوع نظیر شاخص اکمال تجاری، پتانسیل تجاری بالقوه، مزیت نسبی صادراتی و ... منجر به صوری شدن و از دست دادن کارکرد آن‌ها شده است. تبعات این امر منجر به از بین رفتن قدرت ابتکار عمل به منظور کاهش اثرات تحریم‌ها در شرایط حساس کنونی خواهد شد.