بررسی مسائل اقتصاد ایران

بررسی مسائل اقتصاد ایران

پیوندهای تعاملی میان نوسان سیاست مالی، تعمیق مالی و نوسان آن

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
حمید لعل خضری 1
ملیحه اشنا 2
صالح طاهری بازخانه 3
1 استادیار اقتصاد، گروه حسابداری، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائن، ایران
2 دانشیار اقتصاد، گروه حسابداری، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائن، ایران
3 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران
10.30465/ce.2025.51531.2027
چکیده
تغییرات در سیاست‌های مالی،ممکن است به تغییرات شاخص‌های اقتصادی و مالی منجر شود.در این راستا، بررسی رابطه پویا بین نوسانات سیاست مالی،تعمیق مالی و بی‌ثباتی آن،به‌ویژه در اقتصادهای در حال توسعه مانند ایران،از اهمیت بالایی برخوردار است.درک پویایی‌های این ارتباط و چگونگی تأثیر متقابل آن‌ها بر یکدیگر،برای سیاست‌گذاران در جهت اتخاذ تصمیمات مناسب و هدایت اقتصاد به سوی ثبات نقش بسزایی دارد.این مطالعه با بهره‌گیری از روش اقتصادسنجی TVP-VARوتمرکز بر اقتصاد ایران،به واکاوی ارتباط پویا میان نوسان سیاست مالی،تعمیق مالی و بی‌ثباتی آن طی دوره 1400 - 1352می‌پرداز.یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که تعمیق مالی،به‌ویژه در اواسط دهه‌۱۳۹۰،می‌تواند به بی‌ثباتی بیشتر بخش مالی و نوسانات سیاست‌های مالی دامن بزند.از سوی دیگر، نوسانات سیاست مالی،به‌طور مشخص در اواسط دهه‌۱۳۷۰و دهه‌۱۳۹۰،مانع از تعمیق مالی می‌شود.همچنین، یافته‌ها حاکی از یک رابطه‌دو سویه میان نوسان سیاست مالی و بی‌ثباتی تعمیق مالی به‌ویژه در دوره‌های ۱۳۵۵-۱۳۶۵ و دهه‌ی ۱۳۹۰ است. بر این اساس،اتخاذسیاست‌های مالی پیش‌بینی‌پذیر و باثبات،از تشدید بی‌ثباتی‌های فرآیند تعمیق مالی جلوگیری کرده و زمینه‌مناسب را برای توسعه‌سالم و پایدار بخش مالی در اقتصاد ایران فراهم می‌کند.این مطالعه با ارائه شواهدی تجربی و با استفاده از روش خودرگرسیون برداری باپارامترهای زمانی پویا،به درک بهتر از پیچیدگی‌های سیاست‌گذاری در حوزه‌سیاست مالی و توسعه مالی کمک می‌کند.
کلیدواژه‌ها
نوسان سیاست مالی
توسعه اقتصادی
تعمیق مالی
بی‌ثباتی مالی
روش TVP-VAR

موضوعات

عنوان مقاله English

The Interrelationships between Fiscal Policy Shocks, Financial System Stability, and Development

نویسندگان English

hamid lalkhezri 1
Malihe Ashena 2
Saleh Taheri Bazkhaneh 3
1 Assistant Professor of Economics, Department of Accounting, Faculty of Humanities, Bozorgmehr University of Qaenat,Qaen, Iran
2 Associate Professor of Economics, Department of Accounting, Faculty of Humanities, Bozorgmehr University of Qaenat,Qaen, Iran
3 Assistant Professor, Department of Economics, University of Guilan, Guilan, Iran
چکیده English

Changes in fiscal policies can lead to fluctuations in economic and financial indicators.In this context, examining the dynamic relationship between fiscal policy volatility,financial deepening,and its instability is particularly important for developing economies like Iran. Understanding the dynamics of this relationship and their mutual impacts is crucial for policymakers to make informed decisions and steer the economy toward stability.This study employs the Time-Varying Parameter Vector Autoregression (TVP-VAR)econometric method, focusing on Iran's economy, to analyze the dynamic relationship between fiscal policy volatility,financial deepening, and its instability during the period 1973–2021. The findings indicate that financial deepening, especially in the mid-2010s,can exacerbate financial sector instability and fiscal policy volatility.Conversely, fiscal policy volatility,notably in the mid-1990s and 2010s, hinders financial deepening. Additionally, the results reveal a bidirectional relationship between fiscal policy volatility and the instability of financial deepening, particularly during the periods1976–1986and the 2010s.Therefore,adopting predictable and stable fiscal policies can prevent the intensification of instabilities in the financial deepening process and create a conducive environment for the healthy and sustainable development of Iran's financial sector. This study, by providing empirical evidence and utilizing the TVP-VAR method,contributes to a better understanding of the complexities of policymaking in the realm of fiscal policy and financial development

کلیدواژه‌ها English

Fiscal Policy Volatility
Economic Development
Financial Deepening
Financial Instability
TVP-VAR Method
ابوترابی، محمد علی، حاج امینی، مهدی و توحیدی، سحر. (1399). عملکرد سیستم مالی و رشد اقتصادی در ایران: برخی واقعیت‏های سبک‏ وار، بررسی مسائل اقتصاد ایران، (2)7، 1-31. DOI: 10.30465/ce.2020.6336
آشنا، ملیحه، و لعل خضری، حمید. (1402). رابطه نااطمینانی بازار پول و ارز با بی‌ثباتی اقتصادی در ایران. نظریه های کاربردی اقتصاد، (3)10، 200-173. DOI: 10.22034/ecoj.2023.56385.3191
آشنا، ملیحه، و لعل خضری، حمید. (1399). همبستگی پویای شاخص نااطمینانی سیاست اقتصادی جهانی با نوسان بازارهای سهام، ارز و سکه در ایران: کاربرد الگوی M-GARRCH رهیافتDCC. مدلسازی اقتصادسنجی، (2)5، 172-147. DOI: 10.22075/jem.2020.20667.1480
باستان‌زاد، حسین، و داودی، پدرام. (1397). سیاست پولی بهینه و ثبات مالی در ایران با استفاده از رویکرد خودبازگشت برداری تحت سیاست. مدلسازی اقتصادسنجی، (1)4، 91-57. DOI: 10.22075/jem.2019.17882.1317
تقی زاده، حمید، شریفی رنانی، حسین، و قبادی، سارا. (1400). ارزیابی ثبات مالی در اقتصاد ایران تحت سیاست های پولی و کلان احتیاطی. فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی، (36)10، 176-145.
توکلی، سپیده، هوشمند، محمود، سلیمی فر، مصطفی و گرجی، ابراهیم. (1396). بررسی اثر سیاست مالی به‌عنوان مکانیسم انتشار شوک‌های نفتی در اقتصاد ایران با استفاده از یک مدل خودرگرسیون‌برداری ساختاری. فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، (22)6، 77-98. DOI: 10.22084/aes.2017.12127.2312
دودانگه، صدیقه، حسینی، سید شمس الدین، معمارنژاد، عباس و غفاری، فرهاد. (1402). توسعه مالی و رشد اقتصادی در شرایط شکست ساختاری: رهیافت علّیت گرنجر مارکوف سوئیچینگ. بررسی مسائل اقتصاد ایران، (1) 10، 87-117. DOI: 10.30465/ce.2023.42726.1829
سلمانی، بهزاد، یاوری، کاظم، اصغرپور، حسین، سحابی، بهرام. (1394). اثرات انواع بدهی های دولت بر بازار سهام در ایران: ضرورت توسعه ابزارهای مالی اسلامی ‏دولتی. فصلنامه بورس و اوراق بهادار، (42)11، 96-135.
قاسمی، عبدالرسول و نظری، صبا (1395). بررسی نقش تعمیق مالی بر تلاطم اقتصاد کلان. فصلنامه اقتصاد مالی، (35)10، 44-27.
کشاورز، هادی، و رضایی، محمد. (1400). بی‌ثباتی سیاسی، مالی و اقتصادی در اقتصاد ایران: ابعاد وعوامل موثر بر آن. مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل، (2)4، 691-724.  DOI: 10.22126/ipes.2022.6122.1348
گودرزی فراهانی، یزدان، مرسلی ارزنق، زلیخا، و عباسی، ابراهیم (1403). تاثیر ثبات مالی بر سیاست پولی در کشورهای در حال توسعه: کاربرد مدل غیرخطی. تحلیل های اقتصادی توسعه ایران، (1)10، 290-269. DOI: 10.22051/ieda.2024.46906.1413
عرفانی، علیرضا، و طالب بیدختی، ازاده (1396). بررسی نقش سیاست پولی و اهرم مالی بر ثبات مالی در اقتصاد ایران،  فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، (24)6، 94-75. DOI: 10.22084/aes.2017.14263.2505
محمدی، تیمور، ناظمان، حمید و خداپرست پیرسرایی، یونس. (1393). بررسی رابطه علیت پویای بین توسعه مالی، باز بودن تجاری و رشد اقتصادی؛ مقایسه موردی دو کشور نفتی ایران و نروژ. فصلنامه اقتصاد انرژی ایران، (10)3، 178-151.
هادیان مهدی، و درگاهی، حسن. (1396). نقش سیاست‏های اقتصاد کلان در ثبات مالی اقتصاد ایران. پژوهش‌های اقتصادی ایران، (73)22، 82-45. DOI: 10.22054/ijer.2018.8298
هادیان، ابراهیم، و تحویلی، علی. (1393). تأثیر نوسانات سیاست های مالی بر سرمایه گذاری بخش خصوصی در ایران. فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، (12)3، 110-91. https://aes.basu.ac.ir/article_1001.html
Afonso, A. and Furceri, D. (2010). Government Size, Composition, Volatility, and Economic Growth. European Journal of Political Economy, 26, 517-532. DOI:10.1016/j.ejpoleco.2010.02.002
Aghion, P., Hemous, D., & Kharroubi, E. (2014). Cyclical Fiscal Policy, Credit Constraints, and Industry Growth. Journal of Monetary Economics, 62, 41–58. DOI: 10.1016/j.jmoneco.2013.12.003
Agnello, L., & Souza, R. (2014). The Determinants of The Volatility of Fiscal Policy Discretion. Fiscal Studies, 35(1), 91–115. DOI: 10.1111/j.1475-5890.2014.12024.x
B´en´etrix, A., & Lane, P. (2010). Fiscal Shocks and the Sectoral Composition of Output. Open Economies Review, 21(3), 335–350. DOI:10.1007/s11079-009-9161-5
Blanchard, Olivier, and Lawrence Summers. (2020). Automatic Stabilizers in a Low-rate Environment. American Economic Review Papers and Proceedings, 110: 125–130. DOI: 10.1257/pandp.20201075
Blanchard, O. (2016). The State of Advanced Economies and Related Policy Debates: A Fall 2016 Assessment, Policy Briefs PB16-14, Peterson Institute for International Economics. https://www.piie.com/publications/policy-briefs/st ... fall-2016-assessment (text/html)
Borio, C. (2014). The Financial Cycle and Macroeconomics: What Have We Learned? Journal of Banking & Finance, 45, 182–198. DOI: 10.1016/j.jbankfin.2013.07.031
Bredin, D., & O’Reilly, G. (2004). An Analysis of The Transmission Mechanism of Monetary Policy in Ireland. Applied Economics, 36(1), 49-58. DOI:10.1080/0003684042000177198.
Centinaio, A., Pacicco, F., Serati, M., & Venegoni, A. (2024). Government Decisions and Macroeconomic Stability: Fiscal Policies and Financial Market Fluctuations. International Review of Economics & Finance, 96(A). DOI: 10.1016/j.iref.2024.103599
Cevik, S., and Teksoz, K. (2014). Deep Roots of Fiscal Behavior. Journal of Banking and Financial Economics, 2(2):5-33. DOI:10.7172/2353-6845.jbfe.2014.2.1
Demirguc-Kunt, A., & Levine, R. (1996). Stock Market Development and Financial Intermediaries: Stylized Facts, World Bank Economic Review, 10 (2), 291-321. https://mpra.ub.uni-muenchen.de/101855/1/MPRA_paper_101855.
Del Negro, M., and Otrok, C. (2008). Dynamic Factor Models with Time-Varying Parameters: Measuring Changes in International Business Cycles, Staff Reports 326, Federal Reserve Bank of New York. DOI:10.2139/ssrn.1136163
Dinh, L. Q., Oanh, T. T. K., & Ha, N. T. H. (2024). Financial Stability and Sustainable Development: Perspectives from Fiscal and Monetary Policy. International Journal of Finance & Economics, 24, 1–12. DOI:10.1002/ijfe.2981
Fatas, A., & Mihov, I. (2006). The Macroeconomic Effects of Fiscal Rules in The US States. Journal of Public Economics, 90(1–2), 101–117. DOI: 10.1016/j.jpubeco.2005.02.005
Ferraresi, T., Roventini, A., & Fagiolo, G. (2015). Fiscal Policies and Credit Regimes: A TVAR Approach. Journal of Applied Econometrics, 30(7), 1047–1072. https://www.jstor.org/stable/26609075
 Fetai, B. (2013). The Effectiveness of Fiscal and Monetary Policy during the Financial Crisis. EAST-WEST Journal of Economics and Business, 16(2), 53–66. DOI:10.1080/00036846.2012.736943
Furceri, D., & Zdzienicka, A. (2010). The Consequences of Banking Crises for Public Debt, International Finance, 15(3), 289-307. DOI: 10.1111/j.1468-2362.2013.12003.x
Girón, A., & Correa, E. (2021). Fiscal Stimulus, Fiscal Policies, and Financial Instability. Journal of Economic Issues, 55(2), 552–558. DOI:10.1080/00213624.2021.1915083
Guillaumont-Jeanneney, S., & Kpodar, K. (2011). Financial Development and Poverty Reduction: Can There be a Benefit without A Cost? Journal of Development Studies, 47(1), 143–163. DOI: 10.1080/00220388.2010.506918
International Monetary Fund. (2025). Fiscal Monitor: Fiscal Policy under Uncertainty. Washington, DC: International Monetary Fund. https://www.imf.org/en/Publications/FM/Issues/2025/04/23/fiscal-monitor-April-2025
Keynes, J. M. (1936). The General Theory of Employment, Interest and Money. New York, Harcourt, Brace. The Quarterly Journal of Economics, 51(2), 209-223. DOI: 10.2307/1882087
King, R. G., & Levine, R. (1993). Finance, Entrepreneurship and Growth. Journal of Monetary Economics, 32(3), 513-542. DOI: 10.1016/0304-3932(93)90028-E
Koong S.S., Law S.H. and M.H. Ibrahim (2017). Credit Expansion and Financial
Stability in Malaysia. Economic Modelling, No. 61, pp. 339-350. DOI: 10.1016/j.econmod.2016.10.013
Korobilis, D. (2009). Assessing the Transmission of Monetary Policy Shocks using Dynamic Factor Models, Discussion Paper 9-14, and University of Strathclyde. Korobilis, Dimitris, Assessing the Transmission of Monetary Policy Shocks Using Dynamic Factor Models (August 24, 2009). Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=1461152 or DOI: 10.2139/ssrn.1461152
Korobilis, D. (2013). Assessing the Transmission of Monetary Policy Shocks Using Time-varying Parameter Dynamic Factor Models. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, - (75): 157-179. DOI:10.1111/j.1468-0084.2011.00687.x
Ma, Yong, Lv, Lin. (2023). Financial Development, Financial Instability, and Fiscal Policy Volatility: International Evidence. The North American Journal of Economics and Finance, 64, 101873. DOI:10.1016/j.najef.2022.101873
Minsky H. P. (1977). A Theory of Systemic Fragility. In E. I. Altman, & A. W. Sametz (Eds.), Financial Crisis: Institutions and Markets in a Fragile Environment, 138-152. New York: John Wiley and Sons.
Nakajima, J. & K. Munehisa. Toshiaki. W. (2011). Bayesian Analysis of Time-Varying Parameter Vector Autoregressive Model for The Japanese Economy and Monetary Policy. Journal of The Japanese and International Economies, 25(3), 225-245. DOI: 10.1016/j.jjie.2011.07.004
Nakajima, J., & Watanabe, T. (2011). Bayesian Analysis of TimeVarying Parameter Vector Autoregressive Model with the Ordering of Variables for the Japanese Economy and Monetary Policy, 25(3), 225-245.DOI: 10.1016/j.jjie.2011.07.004
Obstfeld, M. (2013). On Keeping Your Powder Dry: Fiscal Foundations of Financial and Price Stability, CEPR Discussion Paper No. DP9563, Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=2297202
PerettLi, V., Gupta, R., & Inglesi-Lotz, R. (2012). Do House Prices Impact Consumption and Interest Rate in South Africa? Evidence from a Time-Varying Vector Autoregressive Model, Working Papers No 201216 from University of Pretoria, Department of Economics https://EconPapers.repec.org/RePEc:pre:wpaper:201216
Primiceri. G. (2005). Time Varying Structural Vector Auto Regressions and Monetary Policy, Review of Economic Studies – (72): 821-852. DOI: 10.1111/j.1467-937X.2005.00353.x
Saberi, E., Sabet, S. A. H., Razouh, M. S. and Hosseinpour, A. (2024). Analyzing the impact of financial repression policies and financial depth on macroeconomic variables in Iran: Simultaneous equations approach. International Journal of Nonlinear Analysis and Applications, 15(5), 155-168. doi: 10.22075/ijnaa.2023.29101.4060
Sahay, R., Čihák, M., N’Diaye, P., Barajas, A., Bi, R., Ayala, D., Gao, Y., Kyobe, A., Nguyen, L., Saborowski, C., Svirydzenka, K., & Yousefi, S. R. (2015). Rethinking financial deepening: Stability and growth (IMF Staff Discussion Note SDN/15/08). International Monetary Fund. Sehrawat, M. & Giri, A.K. (2016). Panel data Analysis of Financial Development, Economic Growth, and Rural-Urban Income Inequality. International Journal of Social Economics, 43(10), 998-1015. DOI: 10.1108/IJSE-10-2014-0211
Shaw, E.S. (1973) Financial Deepening in Economic Development. Oxford University Press, New York.
Svirydzenka, K. (2016). Introducing A New Broad-Based Index of Financial Development. IMF Working Papers, 16/5. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=2754950
Talvi, E., & Vegh, C. A. (2005). Tax Base Variability and Procyclical Fiscal Policy in Developing Countries. Journal of Development Economics, 78, 156-190. DOI:10.1016/j.jdeveco.2004.07.002
Tong, C., Huang, Z., Wang, T and Zhang, C. (2023). The Effects of Economic Uncertainty on Financial Volatility: A Comprehensive Investigation. Journal of Empirical Finance, 73, 369-389.
Van der Ploeg, F., Poelhekke, S., (2009). Volatility and the Natural Resource Curse, Oxford Economic Papers, Volume 61, Issue 4, Pages 727–760, DOI:10.1093/oep/gpp027
Y´epez, C. A. (2018). The Impact of Credit and Fiscal Policy Under a Liquidity Trap. North American Journal of Economics and Finance, 44, 1–11. DOI: 10.1016/j.najef.2017.09.005
World Economic Forum. (2012). The Financial Development Report 2012. World Economic Forum USA Incorporated. https://www3.weforum.org/docs/WEF_FinancialDevelopmentReport_2012.pdfGoogle Books
York, USA.Woo, J. (2011). Growth, Income Distribution, and Fiscal Policy Volatility. Journal of Development Economics, 96(2), 289–313. DOI: 10.1016/j.jdeveco.2010.10.002

  • تاریخ دریافت 07 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 05 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 12 مهر 1404