Journal of Iranian Economic Issues

Journal of Iranian Economic Issues

The Effect of Misery Index on Income inequality in Iran: Application of Machine Algorithms and Deep Learning

Document Type : Scientific-research

Authors
1 Assistant Professor, Department of Economics, Payame Noor University , Tehran, Iran.
2 Phd. Economics, Razi University Kermanshah, Kermanshah, Iran
3 Master of Economics, Ayatollah Boroujerdi University, Boroujerd, Iran
4 Master of Economics, University of Isfahan, Isfahan, Iran
Abstract
Income inequality remains a critical issue in Iran’s economy, exacerbating poverty, reducing investment, and threatening social stability, necessitating a thorough investigation of its determinants. This study examines the impact of the misery index (a composite of inflation and unemployment) on income inequality in Iran over the period 1981–2022, employing machine learning and deep learning algorithms implemented via Python and Google Colab, with the Shapley Additive Explanations (SHAP) method for data analysis. Findings reveal that the misery index, foreign direct investment, economic openness, and government size positively and significantly affect income inequality, increasing the income gap, while urban population growth has a negative effect, contributing to reduced inequality. Given Iran’s unique economic conditions, including high inflation and sanctions, the study recommends that the government implement supportive policies such as raising the minimum wage, providing targeted subsidies to lower-income deciles, and creating sustainable employment opportunities to reduce income inequality. These measures can enhance the purchasing power of low-income groups and promote social justice.
Keywords

Subjects


آذربیجانی، کریم، ملااسمعیلی دهشیری، حسن و دائی کریم‌زاده (1392). بررسی تاثیر تجارت و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر توزیع درآمد در ایران با رویکرد الگوی خود توضیح با وقفه‌های گسترده (ARDl)، بررسی‌های بازرگانی، (61)11، 82-62.
احمدی‌شادمهری، محمدطاهر، قائد، ابراهیم و مرادی، مژگان (1398). عوامل موثر بر نابرابری درآمد در ایران: با تاکید بر نقش مهاجرت و شهرنشینی، مطالعات جمعیتی، (1)5، 147-120.
احمدزاده، خالد، فقه مجیدی، علی و ضرونی، زهرا (1395)، تاثیر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر توزیع درآمد در کشورهای در حال توسعه با تاکید ایران، جستارهای اقتصادی، (13)26، 180-151.
اشعرین، نسیم، عربی، هادی و عادلی، امید علی (1401). بررسی حداقل دستمزد بر توزیع درآمد در کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته، اقتصاد با ثبات، (2)3، 35-1.
بیرانوند، مرتضی، فیضی، مهدی و ملک‌السادتی، سعید (1399). تاثیر بیکاری، تورم و حداقل دستمزد بر نابرابری درآمد در مناطق روستایی، سیاست‌های راهبردی و کلان، (31)8، 45-30.
پیرزادی، محمود، صوفی‌مجیدپور، مسعود و محمودزاده، محمود (1400). اثر فراگیری مالی بر نابرابری درآمد در استانهای ایران: با تاکید بر نقش فناوری اطلاعات و ارتبطات، سیاست‌ها و تحقیقات اقتصادی، (2)3، 86-56 .
خداپرست، مهدی و داودی، آزاده (1392). هزینه‌های دولت و کاهش فقر و نابرابری، سیاست‌های راهبردی و کلان، (4)1، 1-22.
خداوردی‌سامانی، مریم نعمتی، غلامرضا، کاشفی، علیرضا و سلاطین، پروانه (1401). عوامل تاثیرگذار بر سرعت همگرایی شاخص فلاکت در استانهای ایران،  پژوهشهای اقتصادی، (3)23، 297-261.
خدابخشی، اکبر و خزائی، قاسم. (1401). بررسی تطبیقی اثر درآمدهای نفتی بر ضریب جینی در کشورهای عضو اوپک و غیر اوپک، سیاست و تحقیقات اقتصادی، (3)1، 53-31.
خداپرست، مهدی و داودی، آزاده (1393). هزینه‌های دولت، کاهش فقر و نابرابری (1393). سیاست‌های راهبردی و کلان، (1)4، 50-37.
جعفری، مهدی، عمادی، سید جواد و رمضانپور، اسماعیل (1400). بررسی همزمان سیاست‌های پولی ومالی بر نابرابری درآمد در ایران، اقتصاد کاربردی، (36)11، 52-40.
راجعی اسدآبادی،  محسن، سیدنورآنی، محمدرضا (1398). بررسی تاثیر شهرنشینی بر نابرابری درآمد در ایران، بررسی آمارهای رسمی ایران، (2)20 ،359-340
رضایی، اسعد ا...، حسین‌زاده، جواد، فرامرزی، ایوب، یزدان‌خواه، منصوره (1392). تاثیر اندازه دولت بر توزیع درآمد در ایران، سیاست‌های راهبردی و کلان، (4)1، 30-7.
رمضانپور، اسماعیل و صداقت کالمرزی، هانیه (1401). اثر ترکیب مخارج دولت بررژیم‌های نابرابرس توزیع درآمد در ایران، نظریه‌های کاربردی اقتصاد، (3)8، 266-243.
راجی اسدآبادی، محسن و سیدنورانی، محمدرضا (1398). بررسی تاثیر شهرنشینی بر نابرابری درآمد در ایران، بررسی آمارهای رسمی در ایران، (2)30، 340-359.
زمانی شبخانه، صابر و مهرگان، نادر (1392). بررسی اثر شهرنشینی بر توزیع درآمد در ایران: با تاکید بر منحنی کوزنتس،  اقتصاد و برنامه‌ریزی،(3)18، 19-3.
زروکی، شهریار، تقی‌نژادعمران، وحید و محمودی‌عالمی، عالیه (1401). تحلیل اثرات دوگانه تورم بر نابرابری درآمد در ایران با تاکید بر سبد کل و گروه‌های کالایی، برنامه‌ربزی و بودجه، (1)27، 125-95.
زروکی، شهریار، یوسفی‌ بارفروشی، آرمان، مهری‌کارنامی، یاسر (1399). اثر شکاف نرخ ارز و نامتقارنی تورم و بیکاری بر نابرابری درآمد، نظریه‌های کاربردی اقتصاد، (1)7، 148-117.
لعل‌خضری، حمید و کریمی پتنلار، سعید (1398). بررسی تاثیر نابرابری توزیع درآمد بر انتشار دی اکسید کربن با تاکید بر شدت انرژی، بررسی مسائل اقتصاد ایران، (1)6، 251-229.
شاه‌آبادی، ابوالفضل و حیدرخانی، فاطمه (1399). تاثیر مولفه‌های اقتصاد دانش ‌بنیان بر شاخص فلاکت در کشورهای منتخب، برنامه‌ریزی و بودجه، (3)25، 116-95.
شاه‌آبادی، ابوالفضل، امیدی، وحید و جهاندیده، مریم (1403). تاثیر انواع نابرابری بر نابرابری‌های اجتماعی در کشورهای خاورمیانه، پژوهشنامه اقتصاد کلان، (41)19، 27-7.
شاه‌آبادی، ابوالفضل، سلیمانی، محمدرضا و پوران، رقیه (1402). تاثیر کارآفرینی بر نابرابری درآمد در کشورهای منتخب، اقتصاد و تجارت نوین، (58)18، 89-69
رنجبر، هانیه، نیکوقدم، مسعود و الیاسپور بهنام (1403). بررسی اثر توسعه مالی بر نابرابری درآمد در کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعه یافته از نظر مالی، اقتصاد و تجارت نوین، (64)19.
شرافت جهرمی، محمد ناصر و نگین تاجی، زریر (1389). تاثیر سیاست‌های اقتصاد کلان بر توزیع درآمد در ایران، اقتصاد و الگوسازی، (2)1، 1-29.
شمس‌اللهی، رضا، زاهدغروی، مهدی و آسایش، حمید (1400). بررسی تاثیر نابرابری توزیع درآمد در ایران: شواهدی جدید از الگوی خود رگرسیون با وقفه‌های توزیعی (ARDL)، اقتصاد با ثبات، (4)2، 154-135.
سیف، غرال، جلائی اسفند آبادی، سید عبدالمجید و زاینده‌رودی، محسن (1403). بررسی اثر نامتقارن صادرات نفت بر تولید ناخالص داخلی، بیکاری و توزیع درآمد در ایران: رویکرد مدل گشتاروهای تعمیم یافته، بررسی مسائل اقتصاد ایران، (1)11،  292-274.
صابونچی، محمدحسین و رشیدزاده، (1393). اثر جهانی شدن و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر روی توزیع درآمد در ایران، مجله اقتصادی، (1)14،134-117.
صمدی، علی‌حسین، هادیان، ابراهیم، رستم‌زاده، پرویز و شیخانی، حمزه (1398). تاثیر آزادسازی تجاری بر نابرابری درآمدی تحت حاکمیت اقتصاد مقاوتی: رهافیت تعادل عمومی قابل محاسبه، پژوهشنامه اقتصادی، (74)19، 80-39.آمآ 
طیبی، علی و ملکی، بهاره (1390). اثر باز بودن تجارت بر نابرابری درآمدی: مورد ایران و شرکای تجاری، پژوهشهای رشد و توسعه اقتصادی، (4)1، 36-11.
علیزاده ونوول، زهرا، زاهدغروی، مهدی و حسنوند، داریوش (1403). اثر آموزش بر نابرابری درآمد در استان لرستان، مطالعات اقتصاد بخش عمومی، (3)7، 116-93.
گلخندان، ابوالقاسم (1395). تاثیر آستانه‌ای تورم بر نابرابری درآمد در ایران: مدل رگرسیون انتقال ملایم (STR)، (25)13، 95-75.
عبدی سیدکلایی، محمد، موتمنی، مانی و بابازاده، سولماز (1403). تحلیل اثر غیرخطی نااطمینانی تورم بر نابرابری درآمد در ایران، پژوهشنامه اقتصاد کلان، (42)19، 114-93.
مرادی، فاطمه، جعفری، محمد و فتاحی، شهرام (1402). اثر تحریم‌های اقتصادی بر نابرابری درآمد در ایران: با تاکید بر درآمدهای نفتی، مطالعات اقتصاد بخش عمومی، (2)2، 170-151.
مرادی، فاطمه، جعفری، محمد و فتاحی، شهرام (1402). تاثیر شاخص فلاکت و کنترل فساد بر نابرابری درآمد: رویکرد کوانتایل، مطالعات اقتصاد کاربردی ایران، (40)10، 279-241.
مرادی‌زاده، مهدیه، شیرمنهجی، محمدباقر و نوراحمدی، محمدجواد. (1400). اثر غیرخطی تورم بر نابرابری درآمد، اقتصاد با ثبات، (4)2، 56-29.
مهرآرا، محسن و شیرمحمدی، پگاه (1398). اثر درآمد گردشگری بر نابرابری درآمد با رویکرد رگرسیون پانل: مطالعه موردی کشورهای منتخب در حال توسعه، مطالعات مدیریت گردشگری، (64)14، 253-237.
مهرگان، نادر و زمانی شباخانه، صابر (1392). بررسی اثر شهرنشینی بر توزیع درآمد در ایران، برنامه‌ریزی و بودجه، (3)18، 87-59.
منتظری شورکچالی، جلال و زاهدغروی، مهدی (1401). اثر نابرابری درآمدی بر رشد اقتصادی در کشورهای حال توسعه: شواهدی جدید از الگوی تابلویی، اقتصاد و الگوسازی، (3)13، 181-147.
منتظری شورکچالی، جلال و زاهدغروی، مهدی (1399). بررسی رابطه بین اندازه دولت و نابرابری توزیع درآمد،: رهافیت الگوی خود رگرسیونی برداری مارکوف سوئچینگ، اقتصاد و الگوسازی (2)11، 64-29.
مفتخری، علی، جعفری، محمد، ابونوری، اسماعیل و نادمی، یونس (1401). بررسی اثرات غیرخطی نابرابری توزیع درآمد بر فرار مغزها در کشورهای در حال توسعه، پژوهشهای اقتصادی، (2)22، 184-157.
 نورمحمدی، خسرو، عرب‌مازار، عباس، مهرگان، نادر،  پرتوی، بامداد(1399). تحلیل اثرگذاری مخارج دولت بر نابرابری درآمدی در استانهای کشور، اقتصاد مالی، (53)14، 53-31.
ویسی، جلال، جعفری، حسین، کریمی پتنلار، سعید و جعفری صمیمی، احمد (1403). بررسی اثر بحران کووید 19 بر نابرابری درآمد : شواهدی جدید از کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه، مطالعات اقتصاد بخش عمومی، (2)3.
Ayyash, M., Sek, S. K., & Kole, A. (2025). Income inequality dynamics in ASEAN-5: a panel data approach using CS-ARDL to examine macroeconomic factors. Discover Sustainability6(1), 465.
Akinola, A. E. (2024). Corruption and Misery Index in Nigeria: Is There a Link?. Journal of Interdisciplinary Economics36(1), 26-40.
Alipour, M. S., Hakim poor, N., Alahrezaee, A., Faramarzi, A., & Shabbak, A. (2016). The Effects of Government Size on Inequality in Iran. International Journal of Research and Reviews in Applied Sciences, 26(1), 20-25.
Aristei, D., & Perugini, C. (2014). Speed and sequencing of transition reforms and income inequality: A panel data analysis. Review of Income and Wealth, 60(3), 542-570.
Asongu, S. A., Diop, S., & Addis, A. K. (2023). Governance, inequality and inclusive education in sub-saharan Africa. In Forum for Social Economics Routledge, 52(1),43-68.
Breiman, L. (2001). Random Forests. Machine Learning, 45(1), 5-32
Chancel, L., Cogneau, D., Gethin, A., Myczkowski, A., & Robilliard, A. S. (2023). Income inequality in Africa, 1990–2019: Measurement, patterns, determinants. World Development163, 106- 162.            
Cuesta, J., Madrigal, L., & Pecorari, N. (2024). Social sustainability, poverty and income: An empirical exploration. Journal of International Development36(3), 1789-1816.
Doer Enberg, P., & Peichl, A. (2014). The impact of redistributive policies on inequality in OECD countries. Applied Economics, 46(17), 2066-2086.
Dorn, F., Fuest, C., & Potrafke, N. (2022). Trade openness and income inequality: New empirical evidence. Economic Inquiry60(1), 202-223.
Engbom, N., & Moser, C. (2022). Earnings inequality and the minimum wage: Evidence from Brazil. American Economic Review112(12), 3803-3847.
Haini, H., Musa, S. F. P. D., Wei Loon, P., & Basir, K. H. (2023). Does unemployment affect the relationship between income inequality and food security?. International Journal of Sociology and Social Policy43(1/2), 48-66.
Huynh, C. M. (2024). Economic freedom, economic development and income inequality in Asia: an analysis from the Kuznets curve perspective. Journal of the Asia Pacific Economy29(2), 443-462.
Hwang, S. J. (2024). Subjective inequality in South Korea: Perception, belief, anddiscontent. Research in Social Stratification and Mobility89, 100875.
Istanti, E., Negoro, B. K., & GS, A. D. (2021). Analysis of Factors Affecting Income Distribution Inequality in Indonesia 2009-2013 Period. International Journal of Entrepreneurship and Business Development4(02), 157-163.
Law, C. H., & Soon, S. V. (2020). The impact of inflation on income inequality: the role of institutional quality. Applied Economics Letters27(21), 1735-1738.
Lian, C., Pei, J., & Li, J. (2024). Income inequality effect of government investment behavior: Comparisons based on different investment areas, different regions and different groups in China. Heliyon10(5).90-123
Lee, K. K., & Vu, T. V. (2020). Economic complexity, human capital and income inequality: a cross-country analysis. The Japanese Economic Review71(4), 695-718.
LeCun, Y., Bengio, Y., & Haffner, P. (2015). Gradient-Based Learning Applied to Document Recognition. Proceedings of the IEEE, 86(11), 2278-2324.
Lundberg, S. M., & Lee, S. I. (2017). A Unified Approach to Interpreting Model Predictions. Advances in Neural Information Processing Systems, 30.
Ouechtati, I. (2023). Financial inclusion, institutional quality, and inequality: An empirical analysis. Journal of the Knowledge Economy, 14(2), 620-644.
Ribeiro, M. T., Singh, S., & Guestrin, C. (2016). "Why Should I Trust You?" Explaining the Predictions of Any Classifier. Proceedings of the 22nd ACM SIGKDD International Conference on Knowledge Discovery and Data Mining, 1135-1144.
Sánchez, Á. & Pérez-Corral, A. L. (2018). Government Social Expenditure and Income Inequalities in the European Union. Hacienda Publica Espanola/Review of Public Economics, 227(4), 133-156. - Sherafat, M. & Negintaji, Z. (2010). The effect of macroeconomic policy on income distribution in Iran. Journal of Economics and Modeling, 1(2), 1- 29 (In Persian).
Sommet, N., & Elliot, A. J. (2023). A competitiveness-based theoretical framework on the psychology of income inequality. Current Directions in Psychological Science32(4), 318-327.
Sotoudeh Nia Korrani, S., & Ziya, A. (2023). The effect of economic growth and misery index on income inequality in Iran (Autoregressive Distributed Lag (ARDL)). International Journal of Nonlinear Analysis and Applications14(3), 343-351.
Trantidis, A. (2024). Progressive constitutional deliberation: Political equality, social inequalities and democracy’s legitimacy challenge. Politics44(3), 453-468.
Wang, E. Z., & Lee, C. C. (2023). Foreign direct investment, income inequality and country risk. International Journal of Finance & Economics28(3), 2415-2435.
Wu, R., Alvarado, R., Méndez, P., & Tillaguango, B. (2024). Impact of informational and cultural globalization, R&D, and urbanization on Inequality. Journal of the Knowledge Economy15(1), 1666-1702.
Yu, H., Zhang, Y., & Liu, Z. (2019). A Review on Decision Trees in Predicting Economic Variables. Journal of Economic Research, 24(1), 1-20.

  • Receive Date 19 October 2024
  • Revise Date 03 December 2024
  • Accept Date 15 March 2025