پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی بررسی مسائل اقتصاد ایران 2783-2317 12 24 2025 08 23 Investigating the Nonlinear Impacts of Monetary and Fiscal Policies on Inflation Uncertainty in Iran ارزیابی آثار غیرخطی سیاست ‏های پولی و مالی بر نااطمینانی تورم در ایران 14111 10.30465/ce.2026.51086.2013 FA سامان قادری دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه کردستان 0000-0002-5188-6628 هه لو جلال حمه کارشناس ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران یونس علی احمد استاد گروه اقتصاد دانشگاه سلیمانیه، سلیمانیه، عراق Journal Article 2025 01 24 Inflation uncertainty is a key challenge for Iran's economy, with substantial implications for micro and macro decision-making. This study identifies the behavioral pattern of inflation uncertainty and assesses the effects of monetary and fiscal policies using a Markov Switching model over 2009:Q1–2023:Q4. The optimal model is the MSH(2)-AR(2) specification, showing that Iran's economy fluctuates between "low" and "high" inflation uncertainty regimes. The impact of policies is regime-dependent. The key finding is that in the high uncertainty regime, expansionary monetary policy (liquidity growth) has a significantly stronger exacerbating effect on price instability, while in the low uncertainty regime, this effect is significant but much weaker. In contrast, fiscal policy has no significant effect on inflation uncertainty in either regime. Additionally, exchange rate growth positively and significantly increases uncertainty, while oil revenues (especially in the early 2010s) reduce it. By providing evidence of asymmetric, regime-dependent inflation uncertainty, the findings underscore the need for a fundamental revision in the design and timing of economic policies in Iran. This implies a transition to "regime-based policymaking" with priority on controlling liquidity growth during unstable periods and re-evaluating the role of fiscal policy, enabling policymakers to better manage inflation expectations and reduce economic volatility. نااطمینانی تورمی از چالش‌های اصلی اقتصاد ایران با پیامدهای قابل‌توجه برای تصمیم‌گیری‌های خرد و کلان است. این پژوهش با هدف شناسایی الگوی رفتاری نااطمینانی تورمی و ارزیابی تأثیر سیاست‌های پولی و مالی طی دوره زمانی ۱۳8۸:1 تا 1402:4 با تناوب فصلی و با استفاده از روش چرخشی مارکوف انجام شده است. بر اساس مدل بهینه MSH(2)-AR(2)، اقتصاد ایران بین دو رژیم «نااطمینانی پایین» و «نااطمینانی بالا» در نوسان است و تأثیر سیاست‌ها وابسته به رژیم حاکم می‌باشد. یافته کلیدی نشان می‌دهد در رژیم نااطمینانی بالا، سیاست پولی انبساطی (رشد نقدینگی) تأثیر تشدیدکننده و بسیار قوی‌تری بر بی‌ثباتی قیمت‌ها دارد، در حالی که در رژیم پایین این اثر معنادار اما بسیار ضعیف‌تر است. در مقابل، سیاست مالی در هیچ‌یک از دو رژیم تأثیر معناداری بر نااطمینانی تورم ندارد. همچنین اثر مثبت نرخ ارز و اثر کاهنده درآمدهای نفتی بر نااطمینانی تأیید شد. یافته‌ها بر ضرورت بازنگری اساسی در طراحی سیاست‌های اقتصادی و گذار به «سیاستگذاری مبتنی بر رژیم» با اولویت کنترل رشد نقدینگی در دوره‌های بی‌ثباتی و بازنگری در نقش سیاست مالی تأکید دارد تا سیاست‌گذاران بتوانند انتظارات تورمی را بهتر مدیریت و نوسانات اقتصادی را کاهش دهند.