0 نگرش سیستمی و مفهوم آنتروپی در اقتصاد Systemic Attitude and the Concept of Entropy in Economics https://economics.ihcs.ac.ir/article_684.html 0 در دهه‏های اخیر، رویکرد کلی‏نگر و یا رویکرد سیستمی در نحوة نگرش پژوهشگران در زمینه‏های گوناگون علمی تأثیرگذار بوده است. در این رویکرد کلی‏نگر، مدل‏ها، اصول، و قوانینی یافت می‏شوند که، بدون توجه به نوع خاص عناصر متشکل و روابط و نیروهای بین‌عنصری، بر سیستم‏های عمومی حاکم‌اند. یکی از این قوانین جهان‌شمول از دیدگاه سیستمی، قانون دوم ترمودینامیک است و آنتروپی، از مهم‌ترین خاصیت سیستم‏های فیزیکی و مفهومی برآمده از قانون دوم ترمودینامیک، ویژگی‏ای است که نه‌تنها در سیستم‏های فیزیکی، بلکه در سیستم‏های زنده، اجتماعی، و حتی اقتصادی نیز وجود دارد. حضور مفهوم آنتروپی در ادبیات اقتصاد نیز از نوعی تفکر سیستمی برخاسته است. در این مقاله پس از تشریح مفاهیم سیستمی و آنتروپی، نگرشی نوین به مفهوم آنتروپی در اقتصاد با استفاده از رهیافتی سیستمی تبیین شده است. 1 In recent decades, the holistic or systemic approach has been influential in the attitude of researchers in the different scientific fields. In this holistic approach, models, principles and rules apply to the public system regardless of the specific components and inter-elements relations and forces. One of those universal rules of systemic approach, is the second law of thermodynamics, and entropy as the most important property of physical systems which originated in this law, is a feature that is present not only in physical systems but also in the living, social and economic systems. The concept of entropy in the economics literature is originated from a kind of systemic thinking. In this paper after describing the system concepts and entropy, a new approach to the concept of entropy in economics is explained using a systemic approach. 17 34 سیما انصاری فرد Sima Ansari Fard دانشجوی کارشناسی ارشد رشتة توسعة اقتصادی و برنامه‌ریزی دانشگاه اصفهان ایران نگرش سیستمی نظریة عمومی سیستم‏ها علم کنترل و ارتباطات آنتروپی پایداری اقتصادی آنتروپی ‏اقتصادی پرمن، راجر، یوما، و جیمز مک‌گیل‌ری (1382). اقتصاد محیط زیست و منابع طبیعی، ترجمة حمیدرضا ارباب، تهران: نشر نی.##جاسبی، عبدالله (1384). اصول و مبانی مدیریت، تهران: مرکز انتشارات علمی دانشگاه آزاد اسلامی.##حسین‏پور، جعفر (1384). «نبود نگرش‏های سیستمی در تدوین برنامه‏های راهبردی ارتباطات و توسعه»، اطلاعات سیاسی- اقتصادی، ش 221 و 222.##رادکلیفت، مایکل (1373). توسعه پایدار، ترجمه حسین نیر، چاپ اول، تهران: مرکز مطالعات برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی.##رضائیان، علی (1377). تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم، تهران: سمت.##زاهدی، شمس السادات (1376). تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم‏ها (مبانی سیستم‏های اطلاعاتی مدیریت)، تهران: دانشگاه علامه‌ طباطبایی.##زیمانسکی، مارک والدو، و ریچارد دیتمن (1364). حرارت و ترمودینامیک، ترجمة حسین توتونچی، حسن شریفیان عطار و محمدهادی هادی‌زاده، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.##فرجی، نورمحمد (1386). «سنجش و سطح‏بندی پایداری اقتصادی نواحی روستایی»، پایان‌نامة کارشناسی‏ارشد، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران.##فرشاد، مهدی (1362). نگرش سیستمی، تهران: امیرکبیر.##محمدرضایی عمران، شهریار (1382). رویکرد سیستمی به تجزیه و تحلیل اکوسیستم‏ها، تهران: آییژ.##هالیدی، دیوید و رابرت رزنیک (1366). فیزیک، ج 2، ترجمة نعمت‌الله گلستانیان و محمود بهار، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.##Blauberg, I. V., V. N. Sadorsky, and E. G. Yudin (1977). Systems Theory: Philosophical and Methodological Problems, Mosco: Progress Publisher##Carvalho, J. F. (2011). ‘Measuring Economic Performance, Social Progress and Sustainability Using an Index’, Renewable and Sustainable Energy Reviews. No. 15##Daly, H.E. (1987). ‘The Economic Growth Debate: What Some Economist Have Learned But Many Have Not’, Journal of ٍnvironmental Economics and Managment, Vol 14, No. 4.##Davis, G., and M.H. Olson (1984). Management Information Systems: Conceptual Foundation, Structure and Development, NY: McGraw-Hill.##Georgescu – Roegen, Nicholas (1986). ‘The entropy law and Economic Process in Retrospect’. Eastern Economic Journal. Vol. XII, No. 1.##Gladwin,T. N., j. Kennelly, and T. Krause (1995). ‘Shifting Paradigms for Sustainable Development: Implication for Management Theory and Research’. Academy of Management Review, No. 20.##Hermansson, Henrik (2008). ‘Economic Growth Featuring Costly Extraction of Low Entropy Natural Resources’, Lund University's Master's Thesis Database-LUP Student Papers.##Hopwood, B., M. Mellor, and G. O’Brien (2005). ‘Sustainable Development: Mapping Different Approaches’, Sustainable Development, No.13.##

0 چهارچوبی تحلیلی در نظریۀ توسعه: فرهنگ، قدرت و نابرابری An Analytical Framework in the Theory of Development: Culture, Power and Inequality https://economics.ihcs.ac.ir/article_796.html 0 چکیده این مقاله کوششی است برای فراهم‎آوردن چهارچوبی تحلیلی به منظور درک فرآیند و علل کامیابی‎ها و ناکامی‎های الگوهای توسعه. به این منظور، با بهره‎گیری از رویکردی میان‎رشته‎ای، نقش عوامل فرهنگ، قدرت، و نابرابری ـ‎که خود محصول تعامل دو عامل نخست است‎ـ در توسعۀ جوامع مورد مطالعه قرار‎گرفته‎است. اصول نظری این مطالعه مبتنی بر تلفیقی از روش‎شناسی نهادگرا، تحلیل گفتمان و تحلیل گفتمان انتقادی است. در بخش ارائۀ چهارچوب تحلیلی نیز از رویکردی میان‎رشته‎ای و تلفیقی از نظریات سیاسی، جامعه‎شناسی و اقتصاد بهره گرفته شده است. از جمله نتایج این مطالعه می‎توان به موارد زیر اشاره کرد: 1. بی‎توجهی به زمینه‎های فرهنگی بسترساز توسعه یا به عبارتی نهادهای غیررسمی و نیز پیاده‎کردن سیاست‎های توسعه‎ای مغایر با اصول فرهنگی و ارزشی جامعه از عوامل مهم مخلّ دستیابی به توسعه محسوب‎می‎شوند. 2. چنانچه طی فرآیند توسعه و در اثر سیاست‎گذاری‎های توسعه‎ای، نابرابری در هر یک از اَشکال خود افزایشی بی‎رویه داشته باشد، به طور مستقیم و غیرمستقیم موانعی جدی در ادامۀ پیشرفت و نزدیک‎شدن به اهداف توسعه ایجاد خواهد شد. 3. رشد تناقضات فرهنگی و نابرابری در جامعه به دلیل ایجاد اَشکال مختلف مقاومت مانع از هم‎افزایی نیروهای جامعه جهت بهره‎برداری بهینه از ظرفیت‎های جامعه خواهد شد. 4. قدرت چه در قالب نظام سیاسی چه در قالب فضای هژمونیک و ارزشی، تأثیر بسیاری بر مقولات فرهنگ، نابرابری و مقاومت دارد و بدین‎ترتیب از طرق گوناگون با توسعه در ارتباط است. 1 This paper is an attempt to provide an analytical framework for understanding the process of and reasons for successes and failures of development patterns. For this purpose, using an interdisciplinary approach, the role of factors like culture, power and inequality -which is the product of interaction between the first two factors- in the development of societies, is studied. The theoretical principals of this study are based on a combination of intuitionalist methodology, discourse analysis and critical discourse analysis. In the presentation of the analytical framework, an interdisciplinary approach is used which is a combination of political, sociological and economical theories. The results show that inattention to cultural grounds of development or, in other words, unofficial institutions and also adopting development policies which are inconsistent with cultural and moral principles of the society are among the important factors interrupting the process of development. Another finding is that if inequality increases during the development process and as a result of such policies, it will directly or indirectly create serious obstacles in the way of development. Due to creating different types of resistance, growth of cultural paradoxes and inequality in the society will prevent gathering of the forces for optimal use of the society’s capacity. It can therefore be concluded that power, whether in the form of political system or in hegemonic and moral atmospheres, has a major effect on cultural issues, inequality and resistance. Thus, power is related to development in different ways. 91 115 حسین راغفر Hossein Raghfar عضو هیئت علمی گروه اقتصاد، دانشگاه الزهرا ایران raghhg@yahoo.co.uk مرجان فدوی اردکانی Marjan Fadavi Ardakani دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد توسعه، دانشکدۀ علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا ایران marjann.fadavi@gmail.com توسعه فرهنگ قدرت نابرابری نهادها تراسبی، دیوید (1382). اقتصاد و فرهنگ، ترجمۀ کاظم فرهادی، تهران: نشر نی.##توسلی، غلام‎عباس (1383). «تحلیلی از اندیشۀ پیر بوردیو دربارۀ فضلی منازعه‎آمیز اجتماعی و نقش جامعه‎شناسی»، نشریۀ نامۀ علوم اجتماعی، ش 33.##روحانی، حسن (1388). «درآمدی بر نظریۀ سرمایۀ فرهنگی»، فصلنامۀ راهبرد، ش 53.##سلطانی، علی‎اصغر (1383). «تحلیل گفتمان به‌مثابۀ نظریه و روش»، نشریۀ علوم سیاسی، ش 28.##صالحی امیری، سید رضا (1386). مفاهیم و نظریه‎های فرهنگی، تهران: ققنوس.##فدوی اردکانی، مرجان (1391). «بررسی فرایند توسعه در دروۀ حکومت پهلوی با توجه به نقش عوامل فرهنگ، نابرابری و قدرت 1304-1356»، پایان‎نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا.##فرکلاف، نورمن (1379). تحلیل انتقادی گفتمان، ترجمۀ فاطمه شایسته‎پیران و دیگران، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‎ها.##فکوهی، ناصر (1383). تاریخ اندیشه و نظریه‎های انسان‎شناسی، تهران: نشر نی.##متوسلی، محمود و جمال فتح‎اللهی (1389). «مقدمه‎ای بر نظریات ویلیامسون و کاربرد آن در تحلیلی مسائل توسعۀ ایران»، فصلنامۀ پژوهش‎های اقتصادی، ش 3.##ممتاز، فریده (1383). «معرفی مفهوم طبقه از نگاه بوردیو»، پژوهشنامۀ علوم انسانی، ش 41-42.##میلنر، آندرو و جف براویت (1385). درآمدی بر نظریه‎های فرهنگی معاصر، ترجمۀ جمال محمدی، تهران: ققنوس.##Acemoglu, Daron and James A. Robinson (2012). Why Nation Fail: The Origins of Power, Prosperity and Poverty, Crown Business.##Bayat, Asef (1997). Street Politics, Poor People’s Movement in Iran, Columbia University Press.##Boix, Carles (2003). Democracy and Redistribution, Cambridge University Press.##Bourdieu, Pierre (1986). “The Forms of Capital”, Handbook for Theory and Research for the Sociology of Education, J.G. Richardson.##Coase, Ronald H. (1960). “The Problem of Social Cost”, Journal of Law and Economics, Vol. 3.##Du Gay, Paul (1997). Production of Culture / Culture of Production, The Open University.##Duncombe, Stephen (2002). Cultural Resistance Reader, London and New York: Verso.##Foucault, Michel (1980). Power/Knowledge, New York: Vintage.##Foucault, Michel (1991). Discipline and Punish: The Birth of the Prison, London: Penguin.##Galbraith, James. K. (2012). Inequality and Instability: A Study of the World Economy Just Before the Great Crisis, USA: Oxford University Press.##Hall, Stuart (1992). “The West and the Rest”, Formation of Modernity, Cambridge: Polity Press.##Hall, Stuart (1997). “The Centrality of Culture”, Notes on the Cultural Revolutions of Our Time, Kenneth Thompson, Media and Cultural Regulation, Open University Press.##Hall, Stuart (1997). Representation, Cultural Representation and Signifying Practices, The Open University.##Hodgson, Geoffrey M. (1998). “The Approach of Institutional Economics”, Journal of Economic Literature, Vol. 36.##North, Douglas C. et al (2003). Learning Institutions and Economic Performance, Max Planck Institute for Research on Collective Goods.##North, Douglass C. (1992). The New Institutional Economics and Developments, Washington University in St. Louis.##North, Douglass C. (2003). Effect of Institutions on Market Performance, Federal Communication Commission, Washington, USA.##North, Douglass C. (1991). “Institutions”, Journal of Economic Perspectives, Vol. 5.##Peet, Richard (2009). Theories of Development, Second Edition: The Guilford Press.##Pieterse, Jan Nederveen (2010). Development Theory, Deconstructions / Reconstructions, SAGE Publication Ltd.##Rawls, John (1971). A Theory of Justice, Harvard University Press.##Sachs, Wolfgang (2010). The Development Dictionary, London: Zed Books.##Scott, James C. )1990(. Domination and the Arts of Resistance: Hidden Transcripts, London: Yale University Press.##Williams, Raymond) 1958(. Culture and Society, London: Chatto and Windus.##Williamson, Oliver E. (2000). “The New Institutional Economic: Taking Stock, Looking Ahead”, Journal of Economic Literature, Vol. 38.##

0 ظرفیت نظریة اقتصاد سیاسی قانون اساسی جهت انضباط‌بخشی مدیریت بخش عمومی The Potentiality of Constitutional political economy Theory For Disciplining the Public Sector https://economics.ihcs.ac.ir/article_686.html 0 اقتصاد سیاسی قانون اساسی شعبة جدیدی از اقتصاد بخش عمومی، به‌ویژه انتخاب عمومی، است. این نظریه به تحلیل اقتصادی قوانین و نهادهای اساسی و اصلاح آن‌ها می‌پردازد تا با کمک آن‏ چهارچوب‌هایی برای حاکمان ایجاد شود که در نتیجة آن نتوانند به منافع عمومی آسیب برسانند. برخی، بر اساس رویکرد سنتی نظریة اقتصاد سیاسی قانون اساسی، نقش و اثرگذاری آن را محدود به فضاهای خاصی از مدیریت عمومی می‌دانند و آن را در همة عرصه‌های مدیریت بخش عمومی کارساز نمی‌دانند. این مقاله ضمن بررسی نظریة اقتصاد سیاسی قانون اساسی، با گسترش این نظریه به عرصه‌های روش‌شناختی و معرفت‌شناختی تکثری، به ظرفیت‌سنجی آن به‌منظور پوشش فضاهای مختلف می‌پردازد و نشان می‌دهد که رویکرد گسترش‌یافتة این نظریه قابلیت انضباط‌بخشی به مدیریت‌های گوناگون بخش عمومی را دارد. یافته‌های این مقاله می‌تواند به‌ویژه برای اصلاح نهادها و قواعد اساسی در کشورهایی مانند ایران، که دشواری‌های اساسی مدیریتی در بخش عمومی دارند، راه‌گشا باشند. 1 Constitutional political economy is a modern branch of public sector economics, which analyzes the basic rules and institutions and tries to amend them. Some critics of this theory amongst orthodox mainstream economists constrain the domain of this theory to some specific area of public sector. This article is an investigation in this regard and tries to expand its epistemological-methodological scope to a pluralistic framework, to contain different aspects of public administration. It indicates that the augmented paradigm of this theory is capable to discipline the different area of public sector behavior. The findings of this study could be helpful for reforming the basic institutions and the basic rules of countries which do have hardships in managing the public sector 65 89 یدالله دادگر Yadollah Dadgar دانشیار اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی ایران اقتصاد سیاسی قانون اساسی ظرفیت نظریه انضباط مدیران ارشد اصلاح نهادها و قواعد اساسی بلاگ، مارک (1380). روش‌شناسی علم اقتصاد، ترجمة غلامرضا آزاد، تهران: نشر نی.##تمدن، محمدحسین (1371). «دستاوردهای مکتب انتخاب عمومی»، متنی منتشرنشده از یک گزارش پژوهشی (فرصت مطالعاتی).##دادگر، یداله (1386). «نقش قضیة کاوز و هزینة مبادله در تحولات جدید اقتصادی»، نشریة نامة مفید، دورة 3، ش 1 (پیاپی 60).##دادگر، یداله (1390ب). درآمدی بر تحلیل اقتصادی حقوق، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.##دادگر، یداله (1390الف). مالیة عمومی و اقتصاد دولت، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.##دادگر، یداله (1391). درآمدی بر روش‌شناسی علم اقتصاد، تهران: نشر نی##دادگر، یداله و محمدرضا آرمانمهر (1388). «بررسی و نقد مبانی معیار عدالت اقتصادی رالز»، پژوهش‌نامة علوم اقتصادی، س 9، ش ٢ (پیاپی ٣٥).##دادگر، یداله و روح‌الله نظری (1390). «تحلیل رفاهی سیاست‌های یارانه‌ها در اقتصاد ایران»، فصل‌نامة رفاه اجتماعی، س ١١، ش 42.##رنانی، محسن (1389). «تحلیل اقتصادی آزادی»، اقتصاد تطبیقی، س 1، ش 1.##رنانی، محسن (1376). بازار یا نابازار؟: بررسی موانع نهادی کارایی نظام اقتصادی بازار در اقتصاد ایران، تهران: سازمان برنامه و بودجه، مرکز مدارک اقتصادی ـ اجتماعی و انتشارات.##سن، آمارتیا (1377). اخلاق و اقتصاد، حسن فشارکی، تهران: شیرازه.##طباطبایی، جواد (1386). تأملی دربارة ایران، ج2: نظریة حکومت قانون در ایران، تبریز: ستوده.##کاتوزیان، محمدعلی (1366). اقتصاد سیاسی ایران، ترجمة محمدرضا نفیسی و کامبیز عزیزی، تهران: پاپیروس.##نمازی، حسین و یداله دادگر (1390). اقتصاد متعارف، اقتصاد ارتدکس و اقتصاد اخلاق‌مدار، تهران: شرکت سهامی انتشار.##Backhaus, J. G. (1996). An Economic Analysis of Constitutional Law, E. Buscaglia and W. Ratliff and R. Cooter (eds.), Green Wood: JAI Press.##Becker, G. S. (1976). The Economic Approach of Human Behavior, US: University of Chicago.##Brennan, G. and J. Buchanan (1985). The Reason of Rules, UK: Cambridge University.##Buchanan, J. (1990). ‘The Domain of Constitutional Economics’, Constitutional Political Economy, Vol. 1, No. 1.##Buchanan, J. (2003). Public Choice, US: George Mason University.##Buchanan, J. and G. Brennan (1988). ‘Is Public Choice Immoral?’ In Virginia Law Review, Vol. 74.##Buchanan, J. and G. Tullock (1962). The Calculus of consent, US: University and Michigan Press.##Cooter, R. (2000). The Strategic Constitution, Princeton: Princeton University.##Dabashi, H. (2012). The Arab Spring, Zed Books.##Das, S. (2011). Extreme Money, FT Press.##Epstein, R. A. (2011). Design for Liberty: Private Property, Public Administration, and the Rule of Law,US: Harvard University Press.##Friedman, M. (1953). Essays in Positive Economics,UK: Cambridge University.##Gwartney, J. D., R. L. Stroup, R. S. Sobel, and D. A. Macpherson (2010). Economics: Private And Public Choice, US: South-Western Gengage Learning.##Hayek, V. (1973). Law Legislation and Liberty, University of Chicago.##Hristache, D. A. and S. E. Iacob (2012). ‘Globalism and Corporate Identity in Post Crisis Economy’, Theoretical and Applied Economics, Vol. 19, No. 2.##Hsiung, B. (2006). ‘Economic Analysis and Law’, Erasmus Law and Economic Review, Vol. 2, No. 1.##Murray, I. (2011). Stealing You Blind: How Government Fat Cats are Getting Rich Off of you, NY: Regnery Publishing.##North, D. and R. Thomas (1960). ‘An Economic Theory of the Growth of the Western World’, The Economic History Review, Vol. 23, No. 1.##Pennington, M. (2011). Robust Political Economy, US: Edward Elgar.##Raymond, D. (2011). The Elements of Constitutional Law and Political Economy, Nabu Press.##Smith, A. (1776/1981). An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth and Nations, Oxford University Press.##Smith, G. (2008). Methodological Individualism, Sage Publications.##Van den Hauwe, L. (2005). ‘Constitutional Economics’, The Elgar Companion to Law and Economics, US: Edward Elgar.##Vanberg, G. (2009). The Politics of Constitutional Review in Germany, UK: Cambridge University Press.##Voigt, S. (2008).‘ Constitutional Political Economy’, E. Brousseau and J. M. Glachment (eds.), New Institutional Economics, UK: Cambridge University.##Wiseman, J. (1990). Principles of Political Economy, Institute for Research in the Social Sciences.##

0 کالبدشکافی شش تورم لجام ‏گسیخته در جهان بررسی تطبیقیِ زمینه‏ها، علل، آثار و پیامدها An Analysis of Six Hyperinflation Cases in the World;A Comparative Study of Roots, Effects and Consequences https://economics.ihcs.ac.ir/article_790.html 0 چکیده تورم لجام (افسار) گسیخته که از آن به «فوق‌تورم»[i] و «اَبَرتورم»[ii] هم تعبیر شده، شدیدترین و پیشرفته‏ترین نوع یا مرحلۀ تورم است که درخلالِ آن، ارزش پول ملی یک کشور، و به‏عبارت دیگر قدرت خرید و قابلیت تبدیل آن به سایر واحدهای پولی، به پایین‏ترین حد سقوط می‏کند و در اواخر کار غالباً به صفر می‏رسد. در تاریخ تحوّلات اقتصادی جهان، به‏ویژه در مغرب‏زمین، نمونه‏ها و موارد متعددی از این‏گونه تورم مشاهده می‏شود که همگی آنها متعلق به دو سه قرن اخیر یعنی دورانی است که پول کاغذی (paper money)ـ و یا به اصطلاح دقیق‏تر اسکناس غیرقابل تبدیل به فلز (طلا، نقره، ...) ـ رفته‏رفته رواج عام و قانونی یافت و از آنجا که برخلاف پول مسکوک (coined money)، به سهولت و سرعت قابل تکثیر بود، این امکان بالقوه خطرناک را برای دولت‏ها فراهم آورد که هرازگاهی، به‌استناد افزایش هزینه‏ها و کاهش درآمدها و بدون رعایت ضوابط و شرایط مقرر، به انتشار اسکناسِ جدید مبادرت کنند و درنتیجه به حجم نقدینگی در جامعه بیفزایند. در این مقاله، نخست راجع‌به موردپژوهیِ (case study) شش تورم لجام‏گسیختۀ تاریخی بحث و سپس جنبه‏های مشابه و مشترک بررسی و تحلیل شده است. سرانجام، در بخش نتیجه‏گیری و جمع‏بندی، تجربیات حاصل از تورم‏های مذکور، کم‌وبیش، درجهت تأیید آرای پول‏گرایان (monetarists) و نیز تاحدودی پیروان نظریۀ مقداری پول (quantity theory of money) تلقی شده است. این بررسی گرچه اساساً جنبۀ تاریخی دارد، از جای‏جایِ آن می‏توان در زمینۀ شناخت‏، پیشگیری و مقابله با تورم‏های عصر حاضر ـ و ازجمله تورم کنونی ایران که شدت فزایندۀ آن در ماه‏های اخیر موجب نگرانی‏های جدی شده و احتمال تبدیل‌شدن آن به یک تورم لجام‏گسیخته کاملاً متصور است ـ عبرت‏هایی ارزنده و درس‏هایی آموزنده گرفت؛ چه، به گفتۀ رودکی: هر که نامُخت از گذشتِ روزگار هیچ ناموزد ز هیچ آموزگار 1 Hyperinflation is the most severe type or stage of inflation in which the official currency quickly loses its real value and its ability to exchange with other foreign currencies decreases dramatically. In the history of economic development in the world, especially in the West, several of such cases have been observed and all of them happened in the last two or three centuries when paper money became popular. Contrary to coined money, the paper money could be easily and rapidly printed, allowing the government to print new bills without observing the rules and regulations. This increases the liquidity in the society. This paper first discusses six cases of hyperinflation and then analyzes their similar aspects. Finally, it is concluded that the experiences gained from the hyperinflations confirm, more or less, the opinion of monetarists and the followers of Quantity Theory of Money to some extent. Though this is a historical study, it can be used to know, prevent and fight against the contemporary inflations, including the current inflation rate in Iran whose upward trend has worried many economists and it is possible to turn into a hyperinflation. 133 166 احمد کتابی Ahmad Ketabi استاد بازنشستۀ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران ketabi@ihcs.ac.ir کلیدواژه‏ها:تورم تاریخی تورم لجام‏گسیخته تورم و انقلاب تورم و جنگ نظریۀ حذف پول تورم و نازیسم نشر بی‏رویۀ پول کاغذی اطلاعات (روزنامه)، ضمیمۀ شمارۀ 14511.##امین‌سبحانی، ابراهیم (1361). «گرفتاری‏های اقتصادی ناشی از جنگ»، مجلۀ سروش، س 4، ش 166.##بودوئن، فردیناند (1347). اقتصاد نوین، ترجمۀ احمد نامدار، ج 2، تهران: چاپ و انتشارات اقبال.##پورداود، ابراهیم (1331). هرمزدنامه، چاپ اول، تهران: انجمن ایران‌شناسی.##تروی‌ثیک، ج. ا. (1362). تورم، راهنمایی بر بحران در تئوری اقتصادی معاصر، ترجمۀ حسین عظیمی و حمیدرضا غفارزاده، تهران: امیرکبیر.##تولند، جان (1373). چهرۀ واقعی هیتلر، ترجمۀ محمد بامداد، تهران: هفته.##دورانت، ویل و آریل (1365). تاریخ تمدن، عصر ناپلئون، ج 11، سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.##ساموئلسون، پل (1350). اقتصاد، ترجمۀ حسین پیرنیا، ج 1، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.##شوئل، فرانک (1363). امریکا چگونه امریکا شد؟، ترجمۀ ابراهیم صدقیانی، تهران: امیرکبیر.##قبادی، فرخ و فریبرز رئیس‌دانا (1368). پول و تورم، تهران: پیشبرد.##قدیری اصلی، باقر (1356). «آخرین دور مبارزه با تورم در ایران»، مجلۀ تحقیقات اقتصادی، دانشکدۀ اقتصاد دانشگاه تهران، ش 37 - 38.##کتابی، احمد (1371). تورم: علل، آثار و راه‏های مقابله با آن، تهران: چاپ و انتشارات اقبال.##کندی، پال (1371). ظهور و سقوط قدرت‏های بزرگ، ترجمۀ م. قائد و دیگران، تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.##مارکانت، هانری (1345). زردهای سرخ، ترجمۀ هوشنگ منتصری، تهران: مؤسسۀ مطبوعاتی عطائی.##مهاجر ایروانی، امان‏الله (1348). مبانی سیاست اقتصادی، تهران: امیرکبیر.##نهرو، جواهر لعل (1351). نگاهی به تاریخ جهان، ترجمۀ محمود تفضلی، ج 2، تهران: امیرکبیر.##Menzel, K. H. (1970). Staat System Und Weltpolitik.##The New Encyclopaedia Britanica (1984). Micropedia, 15th edition, Encyclopaedia Britanica, Inc.##Sills, David L. (editor). International Encyclopedia of Social Sciences. New York: The Macmillan Company & The Free Press.##

0 سرمایۀ اجتماعی: تحدید دارایی یا پارامتر انتقال؟ با رویکرد اقتصاد هزینه مبادله Social Capital: Asset Reduction or Transmission Parameter?With a transaction costs economics approach https://economics.ihcs.ac.ir/article_1343.html 0 اقتصاد «هزینه مبادله» از سرآمدترین‌‌ حوزه‌‌های نهادگرایی نوین است که با مسئلۀ سازماندهی پیوند دارد. ویلیامسون، در آن‌چه که روش ابتکاری می‌‌خواند، نشان می‌‌دهد که پیامدهای هزینه مبادله وابسته به سازماندهی مبادلات در بازار هستند و «سلسله‌مراتب‌‌ها» تابعی از دارایی‌‌های اختصاصی (درجۀ محدودشدن دارایی به کاربری خاص) محسوب می‌شوند. از سوی دیگر، سرمایۀ اجتماعی از عواملی است که سبب کاهش هزینه مبادله می‌‌گردد. در برخی مطالعات داخل کشور، سرمایۀ اجتماعی به‌منزلۀ پارامتر انتقالی در نظر گرفته شده است که هزینه مبادلۀ هریک از ساختارهای سازماندهی را کاهش می‌‌دهد، اما این مطالعه، با بررسی سایر مطالعات انجام‌گرفته، نشان می‌‌دهد که بهتر است سرمایۀ اجتماعی را به‌مثابۀ نوعی تحدید دارایی در نظر بگیریم که هزینۀ شیوه‌‌های ورود غیرمستقیم را کاهش می‌‌دهد. 1 Transaction costs economics is one of the most dominant areas of modern institutionalism which is associated with the issue of organization. Williamson, in what he called an ingenious method, shows that transaction costs consequences are dependent on the organization of transactions in the market. And ‘hierarchies’ are a function of specific assets (the degree of asset limitation to a specific user). On the other hand, social capital is one of the factors which reduce the transaction costs. In some studies, the social capital is considered as a transition parameter which reduces the transaction cost of organizational structures, but this study, considering other performed studies, shows that it is better to consider social capital as a kind of asset reduction that reduces the cost of indirect entrance methods. 1 16 هادی امیری hadi amiri استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه اصفهان ایران amiri1705@gmail.com زهره رضاپور zohre rezapor دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه اصفهان ایران rezapour_zohreh@yahoo.com اقتصاد هزینه مبادله تحدید دارایی سرمایۀ اجتماعی پارامترهای انتقال امیری، هادی و علی چشمی (1391). «تحلیل ادغام‌های عمودی در بنگاه‌های صادرکننده کشمش با اقتصاد هزینه مبادله»، فصلنامۀ پژوهشنامۀ بازرگانی، ش 62.##رنانی، محسن و رزیتا مؤیدفر (1390). چرخه‌‌های افول اخلاق و اقتصاد، تهران: طرح نو.##مهدوی، ابوالقاسم و علی نصیری اقدم (1390). «عوامل مؤثر بر انتخاب کانال صادراتی فرش دستباف از منظر اقتصاد هزینه مبادله»، فصلنامۀ تحقیقات اقتصادی، ش 97.##نصیری اقدم، علی (1385). «اقتصاد هزینه مبادله»، جستارهای اقتصادی، ش 5.##نورث، داگلاس سی (1377). نهادها، تغییرات نهادی و عملکرد اقتصادی، ترجمۀ محمدرضا معینی، تهران: سازمان برنامه و بودجه.##De Vita, Glauco, Arafet Tekaya and Catherine L. Wang (2011). “The Many Faces of Asset Specificity: A Critical Review of key theoretical Perspectives”, International Journal of Management reviews, Vol. 13.##Dietrich, Michael (1994). Transaction Cost Economics and Beyond, Towards a New Institutional Economics of the Firm. London: Routledge.##Fukuyama, F. (1995). Trust: Social Virtues and the Creation of Prosperity, New York: Free Press.##Gedajlolovic, Eric and Carney Michael (2010). “Markets, Heirarchies, and Families: Toward a Transaction Cost Theory of the Family Firm”, Entrepreneurship Theory and practice, Vol. 34, No. 6.##Williamson, Oliver E. (1975). Markets and hierarchies: analysis and antitrust implications, A study in the economics of internal organization, New York: Free Press.##Williamson, Oliver E. (1991), “Comparative Economic Organization: The Analysis of Discrete Structural Alternatives”, Administrative Science Quarterly, Vol. 36, No .2.##

0 بررسی و مقایسۀ مهم‌ترین مسائل اقتصادی ایران و تاجیکستان A comparative study of the most important economic issues of Iran and Tajikistan https://economics.ihcs.ac.ir/article_1344.html 0 مسائل اقتصادی به آن دسته از مسائل حوزۀ اقتصاد گفته می‌‌شود که شرایط نامساعدی را برای زندگی اجتماعی افراد به وجود می‌آورند و حیات اقتصادی و اجتماعی را به خطر می‌‌اندازند. مقالۀ حاضر حاصل مطالعات اکتشافی و عملیات میدانی است که در قالب پژوهشی با عنوان «بررسی مقایسه‌ای مسائل اقتصادی ـ اجتماعی و دموگرافیک ایران و تاجیکستان» انجام شده است. در این پژوهش، ابتدا، با استفاده از منابع و اسناد (در پی‌نوشت به برخی از این منابع اشاره شده است)[i] و مصاحبه‌‌های اولیه، فهرست معتبری از مسائل اقتصادی ایران و تاجیکستان (34 مسئلۀ اقتصادی در ایران و 38 مسئلۀ اقتصادی در تاجیکستان) شناسایی شد. این فهرست در اختیار 50 نفر از خبرگان حوزۀ علوم انسانی ایران و 48 نفر از خبرگان تاجیکستان قرار گرفت تا مهم‌ترین مسائل اقتصادی هر کدام از کشورها از نظر خبرگان آن‌‌ها شناسایی شود. پس از شناسایی، دوازده مسئله، از مهم‌ترین مسائل دو کشور، در قالب پرسش‌نامه‌‌ای در اختیار 400 نفر از مردم ایران و همچنین تاجیکستان قرار گرفت تا از این طریق مهم‌ترین مسائل اقتصادی دو کشور شناسایی شوند؛ تورم و گرانی، ناتوانی از رقابت اقتصادی در بازار جهانی، فساد اداری (رانت‌‌خواری، پارتی‌‌بازی، و رشوه)، بی‌کاری، ناامنی اقتصادی، قاچاق کالا، پایین‌بودن سطح درآمد و دست‌مزد، و فقر اقتصادی از مهم‌ترین مسائل اقتصادی شناسایی‌شده در ایران بودند. برخی از مهم‌ترین مسائل اقتصادی شناسایی‌شده در تاجیکستان نیز عبارت بودند از بی‌کاری، فساد اداری (رشوه‌‌گیری پلیس و رشوه‌‌گیری در ادارات دولتی، پارتی‌‌بازی، و رانت‌‌خواری)، ناتوانی رقابت تولیدات داخلی با محصولات وارداتی، نبود شرایط کار، کمبود و نارسایی گاز مصرفی، وابستگی اقتصادی به کشورهای خارجی، و پایین‌بودن سطح درآمد و دست‌مزدها. 1 Economic issues create an unfavorable situation for people's social life and endanger economic and social life. The present article is the result of an exploratory and field operation study which has been done in Iran in the form of a research titled ‘A Comparative Study of Socio-economic and demographic issues in Iran and Tajikistan’. In this research, using some resources, documents and preliminary interviews, we created a credible list of economic issues of Iran and Tajikistan (34 Economic Issues in Iran and 38 Economic Issues in Tajikistan). We shared this list with 50 experts in the field of humanities from Iran and 48 experts from Tajikistan in order to identify the most important economic issues of the countries. Finally, twelve issues, as the most important issues of the two countries, were selected to form a questionnaire by means of which 400 people from Iran and Tajikistan were interviewed. From interviewees’ point of views the most important economic issues of Iran are inflation, expensiveness, inability to economic compete in the global market, corruption (favoritism and bribery), unemployment, economic insecurity, smuggling of goods, low income and wage levels, and economic poverty. Some of major economic issues identified in Tajikistan are unemployment, corruption (bribery in police and in governmental departments, favoritism), the inability of domestic goods to compete with imported goods, lack of employment situation, economic dependence on foreign countries, and lower income and wages. 35 64 سعید خراط‌‌ها sayid kharatha دکترای رشتۀ دموگرافی، آکادمی علوم تاجیکستان پژوهش‌گر ایران مسائل اجتماعی مسائل اقتصادی ایران مسائل اقتصادی تاجیکستان مطالعات اکتشافی عملیات میدانی دموگرافیک ایران و تاجیکستان آقابخشی، حبیب‌الله (1388). اعتیاد و آسیب‌شناسی خانواده، رویکرد مددکاری اجتماعی به مسائل و آسیب‌های جامعه‌ای، تهران: دانش‌آفرین.##خراطها، سعید (1388). «اولویت‌شناسی مسائل فرهنگی‌، اجتماعی، و اقتصادی شهر تهران و راهکارهای برون‌رفت از آن‌‌ها»، طرح تحقیقاتی، ادارة کل طرح و بودجة شهرداری تهران.##خراطها، سعید (1390). «بررسی مقایسه‌ای مسائل اقتصادی ـ اجتماعی و جمعیتی ایران و تاجیکستان و راهکارهای حل آن»، پایان‌نامة دورة دکتری، آکادمی علوم تاجیکستان.##رابینگن، ارل و مارتین واینبرگ (1382). رویکردهای نظری هفتگانه در بررسی مسائل اجتماعی، ترجمۀ رحمت‌اللّه صدیق سروستانی، تهران: دانشگاه تهران.##رییس‌‌دانا، فریبرز (1387). «تحول فقر در ایران»، مجموعه مقالات مسائل اجتماعی ایران، تهران: آگاه.##عبداللهی، محمد (1387). «طرح مسائل اجتماعی در ایران: اهداف و ضرورت‌‌ها»، مجموعه مقالات مسائل اجتماعی ایران، تهران: آگاه.##لطفی‌زاده، ابوالفضل (1390)، «بررسی اثرات سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بر روندهای سیاسی آسیای مرکزی و رهیافت‌های بنیادین (با تمرکز بر دوران پس از استقلال کشورهای آسیای مرکزی)»، پایان‌نامة دکتری، آکادمی علوم تاجیکستان.##لوزیک، دانیلین (1383). نگرشی نو در تحلیل مسائل اجتماعی، ترجمۀ سعید معید‌فر، تهران: امیرکبیر.##

0 مقایسۀ پاسخ‏های نظری و نتایج تجربیِ تخصیص عایدی حاصل از بازی‏های همکارانه A Comparison between Theoretical Solutions and Experimental Results of Gains Allocation in Cooperative Games https://economics.ihcs.ac.ir/article_1346.html 0 بخش وسیعی از انتخاب‏های افراد در بستر بازی‏های همکارانه و کارهای گروهی شکل می‏گیرد و تقسیم عایدیِ حاصل از این‌گونه ائتلاف‏ها از اهمیت بسیاری برخوردار است. با توجه به این‌که چهارچوب کلی تخصیص عایدی در این نوع بازی‏ها با بازی‏های غیرهمکارانه (همچون فعالیت‏های رقابتی) متفاوت است، راه‏حل‏های متنوعی در مطالعات نظریۀ بازی‏ها برای این منظور ارائه شده است. هدف این مطالعه اولاً مقایسۀ پاسخ این شیوه‏ها با پاسخ‏های به‌دست‌آمده از افراد پرسش‌شده در این پژوهش و ثانیاً سنجش میزان منصفانه‌بودن راه‏حل‏های نظری پیش‌گفته با درک افراد از تخصیص عایدی منصفانه است. یافته‏های مقاله نیز حاکی از آن است که به‌ترتیب پاسخ «نوکلئوس» و تخصیص «مساوات‌طلبانه» بیش‌ترین قرابت را با انتخاب افراد در تخصیص عایدی حاصل از بازی همکارانه دارند. افزون‌بر این، از نظر منصفانه‌بودن پاسخ‏ها نیز به‌ترتیب راه‏حل‏های «نوکلئوس»، «مساوات‌طلبانه»، و «ارزش شپلی» از دید افراد راه‏حلی منصفانه قلمداد می‏شوند. 1 The wide range of Individual choices is formed in the context of cooperative games and team working. The gains distribution resulted from such coalition is very important. Considering that the general framework of gains allocation in this game is different from non-cooperative games, variety of solutions have been proposed for this purpose in game theory. The goal of this paper is, firstly, to compare this solution with the answers that obtained from an experimental survey, and secondly, to evaluate the level of fairness of theoretical solution based on the survey participants’ perception of fair gains allocation. The findings of this study suggest that ‘nucleolus’ and ‘egalitarian’ solutions have the most similarity to individual’s choices, respectively. Moreover ‘nucleolus’, ‘egalitarian’ and ‘Shapley value’ solutions have been considered as fair solutions by the survey participants. 117 134 قهرمان عبدلی Qahraman Abdoli دانشیار و عضو هیئت علمی دانشکدة اقتصاد، دانشگاه تهران ایران abdoli@ut.ac.ir محمدجواد رضائی Mohammad Javad Rezaei دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، دانشگاه امام صادق (ع) ایران مهدی موحدی بکنظر Mahdi Movahedi Beknazar دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، دانشگاه امام صادق (ع) ایران movahedi@isu.ac.ir نظریۀ بازی‏ها نوکلئوس ارزش شپلی اقتصاد رفتاری انصاف بازی همکارانه Cochinard, S. (2002). “The Colalition Concept in Game Theory”, Game Theory and Economic Analysis; A quiet revolution in economics, C. Schmidt (ed), London: Routledge.##Gillies, D. B. (1959). “Solutions to General Non-Zero-Sum Games”, Contributions to the Theory of Games IV, A. W. Tucker and R. D. Luce (eds), Princeton: Princeton University.##Harison, G. W. and J. A. List (2004). ‘Field Experiments”, Journal of Economic Literature, Vol. 42, No. 4.##Henrich, J., R. Boyd, S. Bowles, C. Camerer, E. Fehr, H. Gintis, and R. McElreath (2001). “In Search of Homo Economicus: Behavioral Experiments in 15 Small-Scale Societies”, The American Economic Review, Vol. 91, No. 2.##Osborn, M. J. and A. Rubinstein (1994). A Course in Game Theory, Cambridge: MIT.##Meyerson, R. B. (1997). Game Theory: Analysis of Conflict, Cambridge: Harvard University.##Peleg, B. (1985). “An Axiomatization of the Core of Cooperative Games without Side Payments”, Journal of Mathematical Economics, Vol. 14.##Roth, A. E. (1988). “Introduction to the Shapley Value”, The Shapley Value: Essays in Honor of Lloyd S. Shapley, A. E. Roth (ed), New York: Cambridge University.##Schmeidler, D. (1962). “The Nucleolus of a Characteristic Function Game”, SIAM Journal on Applied Mathematics, Vol. 17.##Serrano, R. and O. Volij (1998). “Axiomatizations of Neoclassical Concepts for Economies”, Journal of Mathematical Economics, Vol. 30.##Shapley, L. S. (1953). “A Value for N-Person Games”, Contributions to the Theory of Games II (Annuals of Mathematics Studies No. 28), A. W. Kuhn and A. W. Tucker (eds), Princeton: Princeton University.##